De NBA heeft voor het verslagjaar 2025 geactualiseerde modellen voor de jaarrekening gepubliceerd (micro, klein commercieel, klein fiscaal en middelgroot). Deze modellen wijken op meerdere punten inhoudelijk en qua opzet af van de modellen die zijn gebruikt voor verslagjaar 2024.
Wat zijn wijzigingen voor alle categorieën?
De NBA-modellen 2025 zijn:
- strakker gestructureerd
- consistenter tussen de verschillende rechtspersoon-categorieën
- minder tolerant voor eigen formuleringen en afwijkende volgordes
Afwijkingen van het model moeten expliciet en inhoudelijk worden gemotiveerd. ‘Gebruikelijke kantoorvariant’ is onvoldoende als onderbouwing.
De continuïteitsparagraaf is inhoudelijk aangescherpt:
- duidelijk onderscheid tussen going concern zonder onzekerheid en going concern met materiële onzekerheid
- expliciet benoemen van afhankelijkheid van financiering, groepsrelaties of banken
- minder ruimte voor algemene standaardzinnen
Gevolg voor de praktijk: Continuïteit vergt een expliciete afweging in het dossier. Als sprake is van onzekerheid: dit moet herkenbaar terugkomen in zowel de toelichting als de samenstellingsverklaring
Micro-rechtspersonen
Ten opzichte van 2024 is het micro-model 2025 verder uitgekleed:
- zeer beperkte toelichting
- expliciete vermeldingen zoals het ontbreken van overlopende activa/passiva
- strikte aansluiting op Titel 9 BW zonder aanvullende informatie
Gevolg voor de praktijk: Extra toelichtingen opnemen ‘uit voorzichtigheid’, past niet meer zonder duidelijke wettelijke grondslag (art. 2:362 BW).
Kleine rechtspersonen – commercieel
Vergelijkende cijfers zijn in het model 2025 structureel geïntegreerd en niet meer facultatief.
Gevolg voor de praktijk: Mutatie analyses moeten logisch aansluiten op de cijfers. Inconsistenties tussen cijfers en resultaatbeschrijving vallen sneller op bij review.
Fiscale toelichtingen
Keuzeteksten (fiscale eenheid, latente belastingen en verliesverrekening) zijn duidelijker gescheiden.
Gevolg voor de praktijk: Niet-relevante tekst moet actief worden verwijderd. Tegenstrijdige toelichtingen zijn sneller zichtbaar.
Kleine rechtspersonen – fiscaal
Het fiscaal ingerichte model 2025 maakt scherper onderscheid tussen commerciële resultaatbepaling en fiscale correcties en berekening belastbaar bedrag.
Gevolg voor de praktijk: Minder ruimte voor impliciete fiscale aannames. Keuzes moeten expliciet en consistent zijn met eerdere jaren (stelselvastheid).
Latente belastingposities
Het model dwingt expliciet tot een keuze: wel of geen latente belastingvordering/verplichting en een bijbehorende toelichting.
Gevolg voor de praktijk: Beleidsmatige keuzes moeten zijn vastgelegd in het dossier en consistent worden toegepast.
Middelgrote rechtspersonen
Het accountantsrapport 2025 is nadrukkelijk en scherper afgebakend. Géén verlengstuk van de toelichting en beperkt tot analyse en duiding op hoofdlijnen.
Gevolg voor de praktijk: Toelichtingen die in de jaarrekening thuishoren mogen niet in het rapport worden herhaald. Scheiding tussen rapport en jaarrekening vraagt extra discipline.
Kasstroomoverzicht
De toelichting op het kasstroomoverzicht is inhoudelijk aangescherpt, met nadruk op:
- indirecte methode
- leasing
- niet-kasstroomtransacties
Gevolg voor de praktijk: Standaardteksten uit eerdere jaren moeten inhoudelijk worden getoetst aan de feitelijke situatie.
Conclusie
De NBA-modellen 2025 kenmerken zich door minder interpretatieruimte, meer nadruk op expliciete keuzes en hogere eisen aan consistentie tussen cijfers, toelichting en verklaring.
Voor de samenstelpraktijk betekent dit dat routine-gebruik van oude teksten niet meer volstaat. Het samensteldossier moet aantoonbaar laten zien dat keuzes bewust zijn gemaakt en aansluiten bij het geldende NBA-model 2025.
Actiepunten voor jouw kantoor
- Templates en rapportgeneratoren actualiseren naar NBA 2025-structuur
- Continuïteit expliciet beoordelen en vastleggen in het dossier
- Niet-relevante keuzeteksten actief verwijderen
- Review extra laten letten op consistentie tussen cijfers, toelichting en rapport
