Er komen via de helpdesk weer veel vragen binnen over schijnzelfstandigheid en de handhaving hierop. Per 1 januari 2025 wordt er door de Belastingdienst weer gehandhaafd op schijnzelfstandigheid, maar het jaar 2025 gold als overgangsjaar. De Belastingdienst hield wel controles, maar trad nog voorzichtig op. Eind 2025 is besloten om deze zogenaamde zachte landing deels te verlengen waardoor er in 2026 veel hetzelfde blijft.
Wat blijft hetzelfde in 2026
- Regels en criteria veranderen niet. De wettelijke uitgangspunten en de Deliveroo-criteria (zie: dit artikel voor toelichting op dit arrest) blijven leidend voor de beoordeling van arbeidsrelaties.
- De Belastingdienst handhaaft terughoudend. Bij een vermoeden van schijnzelfstandigheid start de Belastingdienst ook in 2026 in principe met een bedrijfsbezoek. Dat bezoek is bedoeld om de situatie te bekijken en uitleg te geven. Na zo’n bezoek kan alleen een waarschuwing volgen. Voor het opleggen van naheffingen loonbelasting is een boekenonderzoek nodig.
- Naheffingen zijn mogelijk, maar uitsluitend voor werk verricht vanaf 1 januari 2025.
- Zzp’ers en opdrachtgevers krijgen ook in 2026 nog geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid.
- Andere risico’s blijven bestaan, zoals claims in verband met pensioen, cao-rechten en minimumloon. Bij het in dienst nemen van zzp’ers blijft het belangrijk om de afsluiting van de zzp-samenwerking en het starten van de nieuwe vorm van samenwerken goed vast te leggen.
Wat verandert er wel in 2026
- Vergrijpboetes worden mogelijk. Bij bewezen opzet of grove schuld kan de Belastingdienst nu zwaardere boetes opleggen (10–100% van de naheffing). Dit gebeurt alleen bij bewuste en ernstige overtredingen, zoals het negeren van waarschuwingen of bewust schijnzelfstandigheid creëren.
- Bij ernstige vermoedens van opzet en een fiscaal nadeel boven €100.000 kan zelfs strafrechtelijk onderzoek volgen.
Wat gebeurt er na 2026
- Vanaf 2027 wordt volledig gehandhaafd, inclusief reguliere verzuimboetes.
- Wel blijft gelden dat naheffingen nooit opgelegd mogen worden voor werk van voor 2025.
- Waarschijnlijk komt er in 2027 nieuwe wetgeving (zoals de Wet VBAR en/of de Zelfstandigenwet) die de regels rond zzp-inhuur duidelijker moet maken.
Kortom
In 2026 verandert er dus relatief weinig. De Belastingdienst handhaaft iets strenger dan in 2025, maar nog steeds met terughoudendheid. Het belangrijkste nieuwe element is de mogelijkheid tot vergrijpboetes. Totdat nieuwe wetgeving er is, blijven de Deliveroo-criteria de basis voor het bepalen van zelfstandigheid.
Advies
Ook in 2026 blijft het belangrijk om de samenwerking met zzp’ers te inventariseren door deze te toetsen aan de Deliveroo-criteria en vast te leggen in goede overeenkomsten. Wij kunnen jullie hier uiteraard bij ondersteunen.
