Van de fiscale helpdesk
“Mijn klant heeft onlangs een brief ontvangen van de Belastingdienst waarin staat dat het ingediende formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR) 2020 niet kan worden verwerkt. Volgens de Belastingdienst wordt niet aan alle voorwaarden voldaan, waardoor de aanslag inkomstenbelasting 2020 niet wordt verminderd.
In deze casus is de definitieve aanslag IB 2020 opgelegd in juni 2021. De klant heeft destijds geen bezwaar gemaakt. Het OWR-formulier is door de klant in 2025 ingediend.
Wat betekent deze afwijzing en is er nog iets mogelijk?”
Antwoord
De afwijzingen van OWR-formulieren over 2020 komen momenteel regelmatig voor. De afwijzing is in deze situatie goed verklaarbaar en sluit aan bij de voorwaarden die de Belastingdienst stelt voor het jaar 2020. Die voorwaarden zijn strikt en hangen nauw samen met de rechtspositie van de belastingplichtige rond het Kerstarrest van 24 december 2021.
In de kern geldt: het OWR-formulier kan alleen effect hebben als aan de formele voorwaarden is voldaan. Dat is hier niet het geval.
Waarom wijst de Belastingdienst het formulier af?
De Belastingdienst geeft aan dat het formulier niet kan worden verwerkt, omdat niet aan alle voorwaarden is voldaan. De Belastingdienst maakt onderscheid op basis van de datum van de aanslag.
Bij een aanslag van vóór 12 november 2021 – zoals hier (juni 2021) – kan de aanslag alleen nog worden verminderd als aan twee voorwaarden is voldaan:
- Tijdig bezwaar
Binnen 6 weken na dagtekening moet bezwaar zijn gemaakt. Daarbij geldt dat:
- Op 24 december 2021 (Kerstarrest) nog geen uitspraak op bezwaar mocht zijn gedaan, of
- Anders tijdig beroep/hoger beroep/cassatie is ingesteld.
- Tijdige vervolgstap
Uiterlijk op 31 december 2025 moet een OWR-formulier zijn ingediend of een verzoek om ambtshalve vermindering zijn gedaan.
In deze casus wordt niet voldaan aan de eerste voorwaarde: er is geen bezwaar gemaakt. Daardoor stond de aanslag al onherroepelijk vast op het moment van het Kerstarrest. Dat is beslissend. Het in 2025 alsnog indienen van een OWR-formulier kan dat niet meer herstellen.
OWR en niet-bezwaarmakers
Het OWR-formulier wordt in de praktijk soms gezien als een mogelijkheid om alsnog het werkelijk rendement in aanmerking te laten nemen. Voor 2020 werkt dat niet zo.
Het formulier ondersteunt een bezwaar of verzoek, maar opent geen nieuwe rechtsingang als die eerder niet is benut.
Deze casus valt daarmee in de categorie niet-bezwaarmakers. Voor deze groep loopt het traject massaal bezwaar plus. De verwachtingen daarvan zijn echter beperkt. Vorige maand adviseerde de advocaat-generaal de Hoge Raad om niet-bezwaarmakers géén compensatie te bieden. Een definitief arrest van de Hoge Raad staat nog uit. Hoewel formeel nog geen definitieve uitspraak is gedaan, moet er in de praktijk rekening mee worden gehouden dat voor deze groep mogelijk geen rechtsherstel volgt.
Bezwaar en praktisch gevolg
Tegen de afwijzingsbrief kan eventueel bezwaar worden gemaakt. In deze casus heeft dat echter weinig kans van slagen, omdat de afwijking direct voortvloeit uit het ontbreken van tijdig bezwaar in 2021.
Voor de klant betekent dit concreet:
- de aanslag 2020 is onherroepelijk geworden vóór het Kerstarrest
- de vereiste procespositie ontbreekt
- het OWR-formulier heeft geen juridische basis
- het traject voor niet-bezwaarmakers biedt vooralsnog geen perspectief
Alleen als feitelijk onjuist is vastgesteld dat (in het verleden) geen bezwaar is gemaakt, dan zou bezwaar maken zinvol kunnen zijn.
Conclusie
Voor deze klant is de uitkomst in feite al bepaald door de situatie in 2021. Doordat geen bezwaar is gemaakt tegen de definitieve aanslag, ontbrak op het moment van het Kerstarrest de noodzakelijke procespositie om in aanmerking te komen voor rechtsherstel.
Het later indienen van een OWR-formulier kan dat niet herstellen. In combinatie met de huidige stand van zaken rondom niet-bezwaarmakers betekent dit dat de kans zeer groot is dat de aanslag 2020 definitief blijft en geen vermindering meer plaatsvindt, ongeacht de hoogte van het werkelijk rendement.
Hulp nodig? Neem contact op met onze fiscalisten!
